Kurumlar vergisi oranları, hesaplanması, ödeme zamanı.

Kurumlar Vergisi Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

Posted on

Bir çok alanda kurumlar vergisi lafzını duymuşsunuzdur. Bu ifade; Devletin, mükelleflerin kurumlar vergisine tabi olan net kazançları üzerinden % 22 (2019 yılı için) oranında aldığı vergi olarak tanımlanmaktadır. Kısaca süreç şöyle işler.  5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 1. maddesi ile belirlenen kurumlar vergisine tabi mükellefler belirtilen ilgili hesap dönemindeki net kazançları üzerinden ve yıllık bazda kurumlar vergisi öderler. Bu vergi beyan esasına dayalıdır. Beyan ise mükelleflerin bağlı bulundukları vergi dairelerine yılda bir kez yapılır. Kurumlar vergisi beyannamesinde beyan edilen net kazançları üzerinden kurumlar vergisini ödenir.

Kurumlar vergisine tabi kazançlar Gelir Vergisi Kanununun 2. maddesinde belirtilmiş olup aşağıda sıralanmıştır:

  • Ticari Kazançlar
  • Zirai İşletmelerden Elde Edilen Kazançlar
  • Ücretler
  • Serbest Meslek Kazançları
  • Menkul ve Gayri Menkul Sermaye İratları

Not: Şahıs şirketleri (kolektif, adi komandit) tüzel kişiliğe sahip olsalar da kurum sayılmazdıkları için bu vergiye tabi değillerdir.

Kurumlar Vergisi Beyannamesi Nedir?

Kurumlar Vergisi Beyannamesi Ne İşe Yarar?

Yukarıda yılda bir kez ilgililerin bağlı bulundukları vergi dairelerine kurumlar vergisi beyannamesi verdiklerinden bahsetmiştik. Peki kurumlar vergisi beyannamesi nedir? Kurumlar Vergisi Beyannamesi, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından içeriği ve formatı belirlenmiş olan 1010 numaralı vergi beyan formudur. Kurumlar Vergisi Beyannamesi formu belirlenen ilgili hesap dönemi içinde düzenlenerek mükelleflerin bağlı bulundukları vergi dairesine elden kanunda belirlenen süreler içinde iletilmesi bir zorunluluktur. Ayrıca beyanname e-beyanname sistemi üzerinden de yapılabilir. Beyannamede, mükellefin kimlik ve vergi numarası ile adres bilgileri, ilgili hesap dönemine ait bilanço karı ve zararları, önceki yıllara ait kar ve zararları, ödenmesi gereken vergi tutarı yer almaktadır.

Kurumlar Vergisi Beyannamesi Ne Zaman Verilir ve Ne Zaman Ödenir?

Kurumlar Vergisi Beyannameleri ilgili hesap döneminin bitimini takip eden dördüncü ayın biri ile otuzu arasında teslim edilir. Mükelleflerin mali yılı 1 Ocak -31 Aralık arasındaki dönemini kapsamaktadır. Yani beyannamenin ilgili hesap dönemini takip eden yılın Nisan ayının biri ile otuzu arasında tabi olunan vergi dairesine elden teslim edilmesi gereklidir. E-beyanname sistemi üzerinden verilen beyannameler ise Gelir İdaresi Başkanlığı’nın sitesi üzerinden 30 Nisan saat 00:00’a kadar kabul edilmektedir. Kurumlar vergisi; beyannamenin verildiği ayın son günü yani 30 Nisan itibariyle ödenmesi gerekmektedir. Beyannamesini belirtilen süreler içinde düzenleyerek iletmeyen mükelleflere; gecikme süresi göz önünde bulundurularak usulsüzlük ve vergi zıyaı cezası uygulanır. 

Kurumlar Vergisi Oranı Nasıl Belirlenir?

Yıllara Göre Kurumlar Vergisi Oranları

Vergi oranı 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32. maddesine göre belirlenmektedir. Bu oran 2006 ile 2018 yılları arasında % 20 iken; Kanuna eklenen geçici 10. madde ile 2018, 2019 ve 2020 yılları için %22 olarak belirlenmiştir.

Kurumlar Vergisi Nasıl Hesaplanır?

Kurumlar Vergisi Mükellefleri ilgili dönem sonunda kurumlar vergisine mahsuben her üç ayda bir toplamda yılda dört kez vergi ödemekle yükümlüdürler. Kurumlar vergisi mükellefleri, net kazançları üzerinden % 22 oranında peşin vergi öderler. Daha sonra bu vergiler, mali yıl sonunda tahakkuk edecek olan ve 30 Nisan tarihine kadar ödenmesi gereken vergi tutarından peşin ödenen vergiler adı altında düşülür. Ocak –Mart I. geçici vergi dönemine ait beyannameler 1-17 Mayıs, Nisan – Haziran II geçici vergi dönemine ait beyannameler 1 – 17 Ağustos, Temmuz – Eylül III. geçici vergi dönemine ait beyannameler – 17 Kasım, Ekim – Aralık aylarını kapsayan IV geçici vergi dönemine ait beyannameler ise 1- 17 Şubat tarihleri arasında iletilir ve taahhüt eden vergiler ödenir. Tatil günlerine denk gelen tarihlerde izleyen iş günü esas alınır.

Kurumlar vergisi matrahının % 22’si ilgili dönemin kurumlar vergisi olarak beyan edilir. Dönemi içinde elde ettiği net karına kanunen kabul edilmeyen giderler eklenmek suretiyle Kurumlar vergisi matrahı belirlenir. Kanunla belirlenen kurumlar vergisi istisnalarından yararlanan kurumlar istisna tutarlarını kurumlar vergisi matrahlarından düşerler. Bununla birlikte yukarıda bahsettiğimiz ilgili hesap dönemi içinde peşin ödenen geçici vergiler ile son 5 yıla ait geçmiş yıl zararları da kurumlar vergisi matrahından mahsuplaşılarak düşülür. 

Kurumlar Vergisi Hesabına Örnek:

Örnek: X şirketi 2019 Yılı Net karının 900.000 TL olduğunu, ilgili hesap dönemi içinde 30.000 TL geçici vergi ödediğini, kurumlar vergisi istinasından yararlanmadığını ve kanunen kabul edilmeyen giderlerinin 20.000 TL olduğunu beyan ettiğini düşünelim. 

Net yıl/dönem karı: 900.000 TL
Kanunen kabul edilmeyen giderler: 20.000 TL
Kurumlar vergisi Matrahı: 920.000 TL
Kurumlar Vergisi Oranı (2019): % 22
Kurumlar Vergisi Tutarı: 920.000 x %22 = 202.400 TL
Ödenecek Net Kurumlar Vergisi = 202.404 – 30.000 = 172.400 TL

Kurumlar Vergisi Mükellefleri Kimlerdir?

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununda kurumlar vergisine tabi kurumlar şöyle sıralanmaktadır: 

  • Vakıf ve Derneklere ait iktisadi işletmeler 
  • Kooperatifler
  • Sermaye Şirketleri 
  • İş Ortaklıkları
  • Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT)
  • Kurum kazancı gelir vergisi konusuna giren gelir unsurları

Kurumlar vergisi mükellefleri Tam ve Dar Mükellef olmak üzere iki gruba ayrılmıştır: 

Tam mükellefler: 

Yukarıda belirtilen kurumlardan kanuni veya iş merkezi Türkiye’de olan kurumlara tam mükellef denmektedir. Tam mükellefler Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazançları üzerinden kurumlar vergisi öderler. 

Dar mükellefler: 

Yukarıda belirtilen kurumlardan kanuni ve iş merkezinin her ikisi de Türkiye dışında bulunan kurumlara dar mükellef denmektedir. Dar mükellefler Türkiye içinde elde ettikleri kazançları üzerinden kurumlar vergisi öderler yurtdışındaki faaliyetleri için kurumlar vergisinden muaftırlar.

Yazımızı Paylaşmak İster Misiniz?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir